Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren Berrikuspena Mutrikun: Herritarren Parte-hartzearen Kasu Azterketa

HAPOren aurrerakina: Mutrikuko lurzorua eta berroneratzea eztabaidagai

Hiri Antolamenduko Plan Orokorra (HAPO) udalerri bateko lurzoruaren sailkapena, erabilerak eta hirigintza-garapena epe ertain eta luzera arautzen dituen tresna juridiko eta tekniko nagusia da. Mutrikun, tresna horrek kostaldeko orografia malkartsua, ondare historikoaren babesa eta etxebizitza nahiz ekipamendu berrien beharrak uztartu behar ditu. Horregatik, planaren berrikuspenak herriaren egitura osoari buruzko eztabaida eskatzen du, partzela bakoitzaren interes zehatza gaindituz.

Mapa batean etxebizitzarako eremu bat marrazteak ondorioak ditu inguruko kaleetan, zerbitzuetan eta paisaian. Era berean, landa-auzo bateko baserriaren erabilera aldatzeak sarbideekin eta ingurumenaren zaintzarekin lotutako galderak dakartza. HAPOk erabaki horiek esparru berean kokatzen ditu. Herritarren irakurketak ere eskala bikoitz hori behar du: norberaren ingurunea eta udalerriaren antolamendu orokorra.

Kostaldeko mugek erdigunera bideratzen dute begirada

Mutrikuko aurrerakina prestatzean, idazketa-taldeak eta udal-arkitektoek diagnostiko-txostenak bateratu zituzten. Kosta Legearen baldintzek eta Euskal Kostaldeko Geoparkearen babes-eremuek hazkunde-aukera klasikoak estutzen zituzten. Testuinguru horretan, erdiguneko eta portuko hutsuneak berroneratzeko alternatibek lehentasuna hartu zuten. Lurzoru berriaren hedapenaren ordez, lehendik eraldatutako espazioen erabilera aztertzea bihurtu zen eztabaidaren ardatz.

Bi ikuspegiek galdera desberdinak sortzen dituzte. Kanporantz hazteak sarbide eta azpiegitura berriak antolatzea eskatzen du; barruko hutsuneak berrerabiltzeak, berriz, eraikinen arteko harremanak, irisgarritasuna eta ondarearen babesa zehaztea. Mutrikuko turismoa, eguneroko bizitegi-erabilera eta portuaren inguruko jarduerak lurralde berean elkartzen dira. Planaren kalitatea erabilera horien arteko bateragarritasunean ere neurtzen da.

Aurrerakinak aukerak erkatzeko aukera ematen du

Aurrerakinak antolamenduaren lehen proposamenak jendaurrean aurkezten ditu, aukerak eztabaidatzeko eta herritarren iradokizunak jasotzeko. Dokumentu grafikoak eta memoria batera irakurtzea komeni da: planoak kokapena erakusten du; testuak, aukeraren arrazoia. Irakurketa horrek bereizten laguntzen du zer den diagnostikoa, zer alternatiba eta zer garapen-irizpide.

Prozeduraren lege-esparrua ulertzeko erreferentzia da Euskal Autonomia Erkidegoko Lurzoruari eta Hirigintzari buruzko 2/2006 Legea. Herritarrarentzat, irakurketa erabilgarriena proposamen zehatzetik abiatzen da: zein lurzoru aldatzen den, zer erabilera aurreikusten den eta zer interes publiko defendatzen den.

Auzoko bileratik erregistratutako ekarpenera

Zabiel kultur etxeak baliabide tekniko egokiak eskaintzen zituen parte-hartze saioak biltzeko. Lehen deialdietan landa-eremuko bizilagunen falta antzeman ondoren, bilerak auzoetara eramateko bidea hartu zen. Galdona, Olatz, Astigarribia eta Mijoako elkarteen eta ermita inguruen hurbiltasunak bestelako sarbidea eman zion eztabaidari. Bilgunearen kokapenak berak baldintzatzen du udalaren eta auzotarren arteko elkarrizketa.

Erdigunean, kale baten loturak edo eraikin baten birgaitzeak antola dezakete eztabaida. Landa-auzoetan, baserriaren erabilerak, sarbideak eta inguruko lurrek osatzen dute abiapuntua. Informazio teknikoa leku horietara eramateak aukera ematen du planoan abstraktua dirudiena eguneroko erabilerarekin alderatzeko. Hor dago auzo-bileren ekarpen berezia: tokiko ezagutza antolamenduaren hizkuntzara ekartzea.

Entzuteak eta erantzuna prestatzeak lan desberdinak eskatzen dituzte

Parte-hartzearen indarguneak dira informazioa hurbiltzea, auzoen berezitasunak entzutea eta eztabaida publikoa sustatzea. Gardentasunak, ordea, jarraipena ere eskatzen du: herritarrak bere proposamenaren ibilbidea ulertu behar du. Bilera bateko azalpen teknikoa eta erregistroan aurkeztutako idazkia elkarren osagarri dira. Lehenak zalantzak argitzeko aukera ematen du; bigarrenak eskaera zehaztu eta administrazio-prozeduran txertatzen du.

Aurrerakineko iradokizunek ez dute Udala juridikoki lotzen; hasierako onarpenaren ondorengo jendaurreko aldian aurkeztutako alegazio formalek erantzun tekniko-juridikoa behar dute. Bereizketa horrek ekarpena noiz eta nola aurkeztu erabakitzen laguntzen du.

Ahulgunea agertzen da ahozko eztabaidaren xehetasuna idatzizko eskaerara behar bezala pasatzen ez denean. «Auzoko sarbidea hobetu» esateak helburua adierazten du, baina kokapena eta arazoa zehazteak azterketa errazten du. Olatzeko baserri baterako sarbideari buruzko ekarpenak, esaterako, bidea planoan identifikatu eta aurreikusitako erabilerarekin duen lotura azal dezake. Adibide horrek idazkiaren egitura erakusten du.

Planoari lotutako idazkia prestatu

1. Identifikatu eremua, kalea, eraikina edo partzela, dokumentuko izendapena erabiliz.
2. Aipatu aztertutako planoa eta memoriako pasartea, eskaeraren oinarria kokatzeko.
3. Azaldu arazo zehatza eta proposatutako aldaketa, interes orokorrarekin duen lotura adieraziz.
4. Aurkeztu idazkia dagokion epean, erregistro fisikoaren edo telematikoaren bidez, eta gorde aurkezpen-agiria.

Egitura horrek auzoko ezagutza eskaera aztergarri bihurtzen du. Kultura-ondarearen zaintza, etxebizitzaren beharra edo mugikortasuna argudio zehatzekin lotzeak eztabaidaren edukia sendotzen du.

Onarpenetatik planaren eguneroko garapenera

Hasierako onarpenak jendaurreko eztabaida formalari bidea irekitzen dio; behin-behinekoak, jasotako ekarpenak eta txostenak landu ondoko dokumentua finkatzen du. Behin betiko onarpenak prozeduraren beste maila bat osatzen du, administrazio eskudunaren esku. Udalbatzaren erabakiak ibilbide horretan kokatzen dira, gainerako erakundeen eskumenekin eta ingurumen-ebaluazioarekin batera.

Mutrikuko prozesuan, jasotako eskaerak gaika sailkatzeak baserrien erabilerak, mugikortasuna eta etxebizitza-dentsitatea bereizita aztertzeko bidea eman zuen. Hirigintza Batzordeko azterketarekin batera, URAren eta kostaldeko administrazioaren txosten sektorialek eragina dute urari eta itsasertzari dagozkien erabakietan. Txosten horiek proposamenaren bideragarritasuna baldintzatzen dute bakoitzaren eskumen-eremuan.

Alegazioaren erantzuna planoarekin alderatu

Erantzun tekniko-juridikoaren balioa arrazoibidean dago. Eskaera onartu, zati batean jaso edo baztertzeko arrazoiak irakurtzeak hurrengo eztabaida prestatzen laguntzen du. Erantzunak aldaketa bat jasotzen badu, dokumentazio grafikoan eta idatzizkoan nola txertatu den begiratzea da hurrengo lana. Horrela lotzen dira herritarraren idazkia eta planaren benetako edukia.

Landa-auzoetako baserrien erabilera-aldaketek eta Hirigune Historikoko Birgaitze Integratuko Plan Bereziak antolamendu-maila desberdinak ukitzen dituzte. Lehenengoetan, landa-lurzoruaren baldintzek pisu handia dute; bigarrenean, eraikitako ondarearen eta hiri-ehunaren tratamenduak. Bi eremuak HAPOren irizpide orokorrekin batera irakurtzeak udalerriaren ikuspegi bateratua mantentzen du.

HAPOren ondorengo tresnei ere jarraipena egin

Plan orokorraren onespenaren ondoren, plan bereziek eta ordenantza osagarriek zehaztasun handiagoa ematen diete zenbait erabakiri. Hirigintza-batzordeetako deialdiak, udalaren iragarkiak eta hirigintzako albisteak jarraitzeak dokumentu horiek garaiz identifikatzen laguntzen du. Jarraipen erabilgarriak gai zehatz bat aukeratzen du: kale baten irisgarritasuna, baserri baten erabilera edo ondare-ingurune bateko esku-hartzea.

Kontsulta bakoitzean, dokumentuaren izena, onarpen-fasea eta argitalpen-data jasotzeak aurreko bertsioekin alderatzea errazten du. Lan horrek jarraitutasuna ematen dio parte-hartzeari, bilerako galderatik erregistratutako eskaerara eta handik erabakiaren irakurketara.

Jo Mutrikuko Udalaren hirigintza-atariko iragarki-taulara edo erregistro orokorrera, kontsultatu indarrean dagoen HAPOren planoak eta idatzizko dokumentuak, eta erregistratu zure ekarpen zehatza hurrengo jendaurreko erakustaldiaren epea ireki bezain laster.